Anadolu Kestanesi – Castanea sativa

Ağaç

Yenilebilir meyveleri için yetiştirilen, büyük, yaprak döken bir ağaçtır. Mutlaka asidik (kireçsiz) ve iyi drene edilmiş topraklar ister; İzmir'in kireçli topraklarına ve kurak yazlarına uyumu zordur. Kestane Kanseri ve Gal Arısı en önemli hastalık ve zararlılarıdır.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Kış yağışları yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. Budama için en iyi zaman ay sonudur. İlaçlama: Kışlayan zararlılara karşı ay sonunda kışlık yağ (dormant oil) ve/veya bakırlı bir preparat (örn. Bordo bulamacı) uygulanabilir. Kültürel Bakım: Ağaç altındaki tüm yaprak, dal ve dikenli kapsül (kupo) artıklarını hastalıkları önlemek için temizleyin. Hastalık/Zararlı: Gövde ve dalları Kestane Kanseri (çatlak, şişkinlik, turuncu püstüller) belirtileri için dikkatle kontrol edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Ay sonu, ağaç uyanmadan önce ana budama için en uygun zamandır. Kuru, hastalıklı, iç içe geçmiş dalları çıkararak ağacın içini açın ve havalanmasını sağlayın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Budamadan sonra koruyucu olarak Bordo bulamacı uygulayın. Kültürel Bakım: Budama artıklarını mutlaka yok edin. Hastalık/Zararlı: Budama sırasında kanserli görünen dalları sağlam dokunun 20-30 cm altından kesip yakın.

  • Sulama: Yağış yoksa 15 günde bir derinlemesine sulayın (50-60 L/m²). Gübre: Ay başında, ağacın taç izdüşümüne asidik topraklar için (açelya/orkide gübresi) yavaş salınımlı gübre veya kükürtlü kompost uygulayın (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kestane Gal Arısı'nın çıkışını takip edin. Biyolojik mücadele yöntemlerini araştırın. Kültürel Bakım: Kök boğazını serin tutmak ve toprağın asitliğini korumak için çam ibresi veya çam kabuğu ile malçlama yapın. Hastalık/Zararlı: Yeni sürgünlerde Kestane Gal Arısı'nın oluşturduğu galleri (yuvarlak şişkinlikler) arayın. Bulursanız hemen kesip imha edin.

  • Sulama: 10-15 günde bir derinlemesine sulayın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gal arısı kontrolüne devam edin. Yaprak bitleri için gözlem yapın. Kültürel Bakım: Malç tabakasını koruyun. Hastalık/Zararlı: Gal arısı zararı o yılın meyve verimini ciddi şekilde düşürür.

  • Sulama: Haftada bir veya 10 günde bir derinlemesine sulayın (80 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Haziran ayında çiçeklenme gerçekleşir. Hastalık/Zararlı: Yaprakların sararması ama damarların yeşil kalması (kloroz), toprağın kireçli olduğuna işarettir. Şelatlı demir takviyesi gerekebilir.

  • Sulama: Haftada bir düzenli ve derinlemesine sulama (80-100 L/m²) meyve gelişimi için kritiktir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Sıcak ve kuru havalarda kırmızı örümcek riski artar. Kültürel Bakım: Meyve kapsülleri (kupolar) bu ayda büyür. Tutarlı sulama, meyvelerin içini doldurması için şarttır. Hastalık/Zararlı: Su stresi ağacı Kestane Kanseri'ne karşı daha savunmasız bırakır.

  • Sulama: Haftada bir derinlemesine sulamaya devam edin. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek kontrolüne devam edin. Kültürel Bakım: Meyvelerin içini doldurma süreci devam eder. Hastalık/Zararlı: Aşırı sıcak stresi yaprak dökülmesine veya meyve kapsüllerinin erken dökülmesine neden olabilir.

  • Sulama: Şu an (20 Eylül) meyvelerin olgunlaşması için en kritik dönem. Yağmur yoksa 10-14 günde bir (60-70 L/m²) derinlemesine sulamaya devam edin. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Hasat bu ayın sonlarında veya Ekim'de başlar. Dikenli kapsüller açılıp yere düşmeye başlayınca hasada hazır demektir. Hastalık/Zararlı: Yere düşen meyveleri ve kapsülleri kurtlu olup olmadığını kontrol ederek toplayın. Kuş ve sincap zararına karşı dikkatli olun. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Hasat devam ederken sulamayı azaltın. Yağmurlar başlayınca kesin. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Hasadı tamamlayın. Kalın eldiven kullanmayı unutmayın. Hastalık/Zararlı: Hasat sonrası ağaç altındaki tüm döküntüleri (yaprak, kapsül) toplayıp yok etmek, hastalıkların kışlamasını önler. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Gerekmez, sonbahar yağışları yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Yaprak dökümü tamamlandıktan sonra ağaç altını son bir kez temizleyin. Hastalık/Zararlı: Temizlik, Kestane Kanseri sporlarının ve diğer patojenlerin yayılmasını azaltır. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Ağaç tam dinlenme dönemindedir. Hastalık/Zararlı: Kanser belirtileri için gövdeyi ve ana dalları kontrol etmek için iyi bir zamandır. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Yağış çok yetersizse toprak kuruduğunda az miktar ver. Gübre: Uygulanmaz. Budama: Kuru/hasarlı dalları temizle; ağır budama yapma.

İlgili Bitkiler