Adi Gürgen, Batı Gürgeni – Carpinus betulus

Ağaç

Serin ve nemli iklimlerin yaprak döken bir ağacıdır; özellikle budanarak şekil verilmeye (çit, duvar vb.) çok uygun olduğu için peyzajda kullanılır. İzmir'in sıcak ve kurak yazlarında sağlıklı kalması için öğleden sonra güneşinden korunmalı ve düzenli olarak derinlemesine sulanmalıdır.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Olgun ağaçlar için kış yağışları yeterlidir. Genç ağaçları yağışsız dönemlerde ayda bir derinlemesine sulayın (30-40 L/ağaç). Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. Ana budama için en uygun zaman ay sonu-Mart başıdır. İlaçlama: Gövde ve dallara kışlık yağ (dormant oil) uygulaması ile kışlayan zararlı yumurtalarını (kabuklu bit, afit) kontrol edebilirsiniz (zararlı görürseniz uygulayın). Kültürel Bakım: Dökülen yaprakları temizleyin. Hastalık/Zararlı: Gövde ve dallarda kanser belirtileri (çökük, akıntılı bölgeler) için kontrol edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Yağış yoksa genç ağaçları ayda bir sulayın. Gübre: Yok. Budama: Ay sonu, yeni büyüme başlamadan önce budama için en iyi zamandır. Çitleri traşlayın, ağaçları şekillendirin, kuru ve çapraz büyüyen dalları çıkarın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Budama sonrası %1'lik Bordo bulamacı uygulaması mantari hastalıkları önleyebilir. Kültürel Bakım: Budama artıklarını temizleyin. Hastalık/Zararlı: Genel durum kontrolü yapın. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Toprağı nemli tutun, yağış yoksa 15 günde bir (40 L/ağaç). Gübre: Ay başında yavaş salınımlı dengeli NPK (örn. 10-10-10) gübresi veya bol kompost uygulayın (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Bu ayın başında budama bitmiş olmalıdır. İlaçlama: Yeni çıkan yapraklarda yaprak biti (afit) kontrolü yapın. Kültürel Bakım: Yaz sıcakları öncesi nemi korumak için ağacın etrafına malç (ağaç kabuğu vb.) yayın (gövdeye değdirmeyin). Hastalık/Zararlı: Yaprak biti ve külleme (yapraklarda beyaz toz) için dikkatli olun.

  • Sulama: Haftada bir veya 10 günde bir (40-50 L/ağaç) derinlemesine sulayın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak biti ve diğer emici böcekler için kontrol edin. Kültürel Bakım: Yeni sürgünler hızla uzar. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Haftada bir düzenli sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Malç tabakasını koruyun. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Haftada bir derinlemesine sulayın (50-70 L/ağaç). Toprağın kurumasına izin vermeyin. Gübre: Yok. Budama: Çit olarak budanıyorsa, şekli korumak için bu ay hafif bir traşlama yapılabilir. İlaçlama: Sıcak ve kuru hava kırmızı örümcek riskini artırır. Yaprak altlarını kontrol edin. Kültürel Bakım: Düzenli sulama, yaprak yanıklarını ve yaz stresini önlemek için kritiktir. Hastalık/Zararlı: Kırmızı örümcek (yaprakta ağ ve renk solması) ve yaprak yanığı en büyük tehditlerdir.

  • Sulama: 7-10 günde bir derinlemesine sulamaya devam edin. Gübre: Yok. Budama: Budama yapmayın. İlaçlama: Kırmızı örümcek kontrolüne devam edin. Kültürel Bakım: Ağacın öğleden sonra gölgesinde olması yaz stresini büyük ölçüde azaltır. Hastalık/Zararlı: Su stresi belirtilerini (yaprak kenarlarında kuruma, pörsüme) gözlemleyin.

  • Sulama: 7-10 günde bir sulamaya devam edin. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek kontrolüne devam edin. Kültürel Bakım: Ağacı kışa güçlü girmesi için düzenli sulamaya devam edin. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Şu an (20 Eylül) hava hala sıcak. 10-14 günde bir (40-50 L/ağaç) derinlemesine sulamaya devam edin. Gübre: Yok, bitkinin kışa hazırlanmasına izin verin. Budama: Budama yapmayın. İlaçlama: Kırmızı örümcek hala aktif olabilir, kontrol edin. Kültürel Bakım: Yeni gürgen fidanları dikmek için mükemmel bir zamandır. Sıcak toprak ve yaklaşan yağmurlar köklenmeyi destekler. Hastalık/Zararlı: Yaz boyunca oluşan stresi ve olası zararlıları kontrol edin. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Havalar serinleyip yağmurlar başlayınca sulamayı ayda bire indirin ve ay sonunda kesin. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Yapraklar sararmaya ve dökülmeye başlar. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez, sonbahar yağışları yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Dökülen yaprakları temizleyin. Hastalık/Zararlı: Dökülen yaprakları toplamak, mantari hastalıkların gelecek yıla taşınmasını engeller. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Kurak bir dönem olursa genç ağaçları ayda bir sulayın. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Ağaç tam dinlenme dönemindedir. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

İlgili Bitkiler