İspanya Göknarı – Abies pinsapo
Ağaç
Herdem yeşil, piramidal formlu, 20-25 m boylanabilen bir ağaçtır. Serin Akdeniz iklimini, güneşli veya yarı gölgeli yerleri, derin ve nemli toprakları sever; dona karşı dayanıklı değildir. Park ve bahçelerde dekoratif amaçlı kullanılır.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Genç fidanlarda toprak nemini kontrol edin, yağış yoksa 20-30 L/ay, yağışlı havada gerekmez. Gübre: Gerekmez, bitki dinlenme dönemindedir. Budama: Sadece aşırı kar yüküyle kırılan veya kırılma riski olan dalları alın, genel budama için bekleyin. İlaçlama: Önceki sezonda zararlı görüldüyse kabuklu bitlere karşı kışlık mineral yağ (1-2 L/100 L su) uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Kök boğazını dondan korumak için malçı kontrol edin. Ağır kar yükünü dallardan nazikçe temizleyin. Hastalık/Zararlı: Kabuk altındaki zararlılara dikkat edin. Don Riski: Genç fidanlar dondan korunmalıdır. Kök bölgesini kalın bir malç (ağaç kabuğu, kompost) tabakasıyla örtün.
-
Sulama: Genç fidanlarda toprak nemini kontrol edin, yağış yoksa 20-30 L/ay. Gübre: Gerekmez. Budama: Sadece kıştan zarar görmüş, kuru veya hastalıklı dalları temizleyin. Form budaması için bekleyin. İlaçlama: Kış ilaçlaması yapılmadıysa ay başında yapılabilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Fidan dikimi için uygun bir aydır. Malç korumasına devam edilir. Hastalık/Zararlı: Kış sonu sıcaklık artışıyla uyanabilecek zararlılara karşı gözlem yapın. Don Riski: Geç donlara karşı genç fidanları koruyun.
-
Sulama: Yağış yoksa haftada genç fidanlar için 10-15 L, olgun ağaçlar için 20-30 L/m² su verin. Gübre: Yavaş salınımlı, NPK dengeli (örn. 15-15-15) gübreyi toprağa uygulayın (30-40 gr/m²), fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Form budaması için Nisan ayını bekleyin. Sadece kıştan kalan hasarlı dalları temizleyin. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Yeni sürgünlerde yaprak bitlerine karşı gözlem yapın. Zararlı veya hastalık görürseniz sistemik insektisit (örn. Imidacloprid bazlı) uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Fidan dikimi için son zamanlardır. Fidan diplerini çapalayarak havalandırın. Hastalık/Zararlı: Yeni sürgünlerde emici böcekler ve nemli havalarda mantar riski artar. Don Riski: Geç donlara karşı genç sürgünler hassastır, gerekirse koruyucu örtü kullanın.
-
Sulama: Yağışlar yetersizse haftalık 15-20 L/fidan, olgun ağaçlar için 30-40 L/m² su verin. Gübre: Mart'ta uygulanmadıysa, bu ayın başında NPK (örn. 15-15-15, 30 gr/m²) gübresi verilebilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Herdem yeşiller için form budaması bu ayda yapılır. Şekli bozan, birbiri üzerine binen dalları alın. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve yaprak bitlerine karşı dikkatli olun; gerekirse akarisit/insektisit (örn. Abamectin/Thiamethoxam bazlı) uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Sulama sistemini kontrol edin. Yabancı ot mücadelesi ve çapalama yapın. Hastalık/Zararlı: Pas ve kırmızı örümcek popülasyonuna dikkat edin. Don Riski: Geç don riski azalmakla birlikte devam edebilir.
-
Sulama: Haftada genç fidanlar için 20-25 L, olgun ağaçlar için 40-50 L/m² su verin, yağmur varsa azaltın. Gübre: Büyüme yavaşsa azot ağırlıklı gübre (örn. Amonyum Sülfat, 30-40 gr/m²) verilebilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Sadece çok hızlı büyüyen sürgünlerde uç alma yapılabilir, genel budama için uygun değil. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Böcek ve mantar zararlılarına karşı düzenli kontrol yapın. Gerekirse koruyucu fungisit (örn. bakırlı preparatlar) uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Fidan diplerini çapalayarak kaymak tabakasını kırın ve su kaybını önleyin. Ot mücadelesi devam eder. Hastalık/Zararlı: Yaprak bitleri ve kırmızı örümcekler aktif olabilir. Aşırı sulamadan kaçınarak kök çürüklüğü riskini azaltın.
-
Sulama: Yaz sulamasına başlayın, akşam saatlerinde yapın. Haftada genç fidanlar 25-30 L, olgun ağaçlar 50-60 L/m². Gübre: Büyüme dönemi gübrelemesinin ikinci yarısı azot ağırlıklı (örn. Amonyum Nitrat, 20-25 gr/m²) verilebilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Gerekmez, sadece kırık dalları temizleyin. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kırmızı örümceklere karşı dikkatli olun. Gerekirse akarisit (örn. Spiromesifen bazlı) uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Ot mücadelesi ve toprak nemini korumak için malçlama yapın. Hastalık/Zararlı: Sıcak ve kuraklık stresi bitkiyi zararlılara karşı hassaslaştırır. Kırmızı örümcek popülasyonu artabilir.
-
Sulama: Sulama miktarını artırın. Haftada genç fidanlar 30-40 L, olgun ağaçlar 60-70 L/m². Gübre: Gerekmez, aşırı sıcaklarda gübreleme strese neden olabilir. Budama: Sadece kuru ve sararmış dalları ayıklayın. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kırmızı örümcek kontrolü devam eder. Yaprak altlarını kontrol edin, gerekirse akarisit uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Ot ayıklaması ve malç kontrolü yapın. Hastalık/Zararlı: Aşırı sıcak stresi bitkiyi zayıflatabilir. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Temmuz ayındaki gibi devam edin. Haftada genç fidanlar 30-40 L, olgun ağaçlar 60-70 L/m². Gübre: Gerekmez. Budama: Ayın ikinci yarısında herdem yeşillerde hafif form budaması yapılabilir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Zararlı kontrolü devam eder. Kabuklu bit ve kırmızı örümcekleri gözlemleyin. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Ot mücadelesi yapın. Fidan dikimi için toprak hazırlığına başlayabilirsiniz. Hastalık/Zararlı: Kabuklu bitlerin ikinci nesli görülebilir. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Havalar serinleyince sulamayı azaltın. Yağış yoksa haftada genç fidanlar 20-25 L, olgun ağaçlar 40-50 L/m². Gübre: Kışa dayanıklılığı artırmak için potasyum ağırlıklı gübre (örn. NPK 5-10-20) uygulayın. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Gerekliyse ay başında hafif form budaması yapılabilir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Sonbahar yağmurlarıyla artabilecek mantar hastalıklarına karşı koruyucu fungisit (örn. bakır oksiklorür) uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Yabancı ot mücadelesi yapılır. Hastalık/Zararlı: Sonbahar yağmurları mantar hastalıkları için uygun ortam yaratır. Kök çürüklüğü riskine karşı drenajı kontrol edin.
-
Sulama: Yağış yoksa sulamaya devam edin, bitkinin kışa nemli toprakla girmesi önemlidir. Gübre: Organik gübre (yanmış ahır gübresi, kompost) toprağa karıştırılabilir. Budama: Genellikle yapılmaz. Sadece kırık dalları alın. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Bitki çevresini temizleyin. Genel bir sonbahar temizlik ilaçlaması (bakırlı preparatlar) yapılabilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Toprak işleme ve kaplı fidan dikimi için ideal aydır. Hastalık/Zararlı: Toprakta kışlayacak zararlılara karşı bitki çevresini temiz tutun. Don Riski: Ay sonuna doğru ilk donlar görülebilir, genç fidanları korumaya hazırlıklı olun.
-
Sulama: Genellikle yağışlar yeterlidir. Çok kuraksa ayda bir derin sulama yapın. Gübre: Organik gübre uygulamasına devam edilebilir. Budama: Gerekli olmadıkça budama yapmayın. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kış ilaçlamaları için hazırlık yapın. Gerekirse bordo bulamacı gibi koruyucu fungisitler uygulayın. Kültürel Bakım: Fidan dikimi için ana mevsimdir. Kök diplerini kışa hazırlık için malçlayın. Hastalık/Zararlı: Bitki çevresinin temizliği kışlayan zararlıları azaltır. Don Riski: Artar, genç fidanların kök boğazı malçla korunmalıdır.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Organik gübre verilebilir. Budama: Sadece kırık dalları alın. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Donlu havalarda büyük ibreli ağaçların yer değiştirmesi yapılabilir. Ağır kar yükünü dallardan temizleyin. Hastalık/Zararlı: Kışlayan zararlıları kontrol edin. Don Riski: Yüksek. Kök boğazı malçla korunur. Genç fidanlar dondan korunmalıdır.
İlgili Bitkiler
Acem Söğüdü (Salix acmophylla)
Ağaç
Hızlı büyüyen, sıcak ve kurak iklimlere diğer söğütlerden daha dayanıklı, yerli bir söğüt türüdür. Su kenarlarını sevse ...
Adi Ceviz (Juglans regia)
Ağaç
Meyvesi için yetiştirilen, değerli bir ağaçtır. Kara Ceviz'e göre daha az olsa da, köklerinden salgıladığı "juglon" madd...
Adi Dişbudak (Fraxinus excelsior)
Ağaç
Serin ve nemli iklimlerin büyük, yaprak döken bir ağacıdır. Manisa'nın sıcak ve kurak yazları için uygun değildir, bol s...
Adi Gürgen, Batı Gürgeni (Carpinus betulus)
Ağaç
Serin ve nemli iklimlerin yaprak döken bir ağacıdır; özellikle budanarak şekil verilmeye (çit, duvar vb.) çok uygun oldu...