Uludağ Göknarı – Abies nordmanniana subsp. bornmuelleriana

Ağaç

Uludağ'ın karakteristik ağacı olan, herdem yeşil, boylu bir orman ağacıdır. Genellikle park ve bahçelerde tekil (soliter) olarak kullanılır. Serin, yüksek rakımlı iklimleri, iyi drene edilmiş, hafif asidik/nötr toprakları ve güneşli-yarı gölge alanları tercih eder.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Gerekmez (kar ve yağış yeterli), kurak giderse ayda bir 10-15 L/ağaç. Gübre: Kış gübresi (yanmış ahır gübresi veya kompost) uygulanmadıysa uygulanabilir. Budama: Gerekmez, sadece fırtına/kar nedeniyle kırılan dallar alınır. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Kök boğazı çevresindeki toprağın donma-çözülme ile kabarması kontrol edilir, gerekirse sıkıştırılır. Hastalık/zararlı: Zararlılar uyku dönemindedir. Don riski: Genç fidanları şiddetli donlardan koruyun.

  • Sulama: Gerekmez (kar ve yağış yeterli), kurak giderse ayda bir 10-15 L/ağaç. Gübre: Gerekmez. Budama: Ay sonunda, gözler uyanmadan, sadece kuru, hastalıklı ve kırık dallar temizlenir (şekil budaması yapılmaz), kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Ay sonunda, tomurcuklar kabarmadan önce kışlık yağ (dormant oil) uygulaması kabuklu bit gibi kışlayan zararlılar için yapılabilir, zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Yabani ot kontrolüne başlanabilir. Hastalık/zararlı: Kışlayan zararlılar için gövde ve dalları kontrol edin. Don riski: Genç fidanları geç donlardan koruyun.

  • Sulama: 10-20 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: NPK 15-15-15 veya dengeli yavaş salınımlı gübre, toprak uygulaması, ağaç yaşına göre 50-150 gr, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Zamanı geçti, sadece acil durumlar (kırık dal) için yapılır. İlaçlama: Yeni sürgünlerde yaprak biti veya diğer emici böcekler görülürse insektisit (örn. pyrethrin bazlı) uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Fidan dikimi için uygun zaman. Kök çevresi çapalanabilir ve malç tabakası yenilenebilir. Hastalık/zararlı: Yeni sürgünleri yaprak bitlerine karşı kontrol edin. Don riski: Genç fidanları geç donlardan korumaya devam edin.

  • Sulama: 20-30 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez, Mart ayında yapıldı. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak bitleri ve diğer emici böceklere karşı sürgünleri kontrol etmeye devam edin, zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Yabani ot mücadelesi devam eder. Genç fidanların herek kontrolü yapılır. Hastalık/zararlı: Mantar hastalıkları için nemli havalarda yaprakları gözlemleyin (örn. pas). Don riski: Geç don riski devam edebilir, genç fidanları koruyun.

  • Sulama: 30-40 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekirse azot ağırlıklı sıvı gübre (yaprak gübresi) uygulanabilir, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve mantar hastalıkları için kontrol edin, zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın (kükürt bazlı fungusit veya akarisit), emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Ot alma ve çapalama devam eder. Hastalık/zararlı: Özellikle nemli ve sıcak havalarda mantar hastalıklarına karşı dikkatli olun. Don riski: Genellikle sona ermiştir.

  • Sulama: 40-50 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek popülasyonu artabilir, düzenli kontrol edin, zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Sulama en önemli kültürel işlemdir. Malç tabakasını kontrol edin, nem kaybını önler. Hastalık/zararlı: Sıcak ve kuru havalarda kırmızı örümcek riskine dikkat edin. Don riski: Yok.

  • Sulama: 50-60 L/hafta, derinlemesine sulama yapın, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve kabuklu bit gibi zararlılara karşı kontrol edin, zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Derin sulama kök gelişimini teşvik eder. Aşırı sıcaklarda strese karşı bitkiyi gözlemleyin. Hastalık/zararlı: Özellikle stres altındaki ağaçlarda zararlı popülasyonu artabilir. Don riski: Yok.

  • Sulama: 50-60 L/hafta, sıcaklıklar devam ederse derinlemesine sulayın, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez, gübreleme bitkiyi strese sokabilir. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve kabuklu bit kontrolüne devam edin, zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Sulamaya devam. Hastalık/zararlı: Kuraklık stresi altındaki ağaçları zararlılara karşı daha dikkatli gözlemleyin. Don riski: Yok.

  • Sulama: 30-40 L/hafta, havalar serinledikçe azaltın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez, sadece acil durumlar. İlaçlama: Sezonun son ilaçlamaları gerekirse yapılır, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Fidan dikimi için uygun zaman. Yabani ot temizliği yapılır. Kozalaklar olgunlaşır, tohum toplamak için uygun zaman. Hastalık/zararlı: Sonbahar yağmurlarıyla mantar riski olabilir, gözlemleyin. Don riski: Ay sonunda yüksek rakımlarda ilk donlar görülebilir.

  • Sulama: 15-20 L/hafta, yağmurlara göre ayarlayın, kışa girmeden toprağın nemli olması önemlidir. Gübre: Fosfor ve potasyum ağırlıklı sonbahar gübresi verilebilir, kök gelişimini destekler, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Dökülen yapraklar vb. temizlenir. Fidan dikimi devam edebilir. Hastalık/zararlı: Kontrol devam eder. Don riski: Don riski artar.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterli, sadece çok kurak giderse ayda bir derin sulama yapılır. Gübre: Organik gübre (yanmış ahır gübresi) veya kompost ile malçlama yapılabilir, toprağı kışa hazırlar. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Fidan dikimi için son uygun zamanlar. Genç fidanların kök boğazı malç ile dona karşı korunur. Hastalık/zararlı: Zararlılar uyku dönemine girer. Don riski: Şiddetli donlara karşı genç fidanları koruyun.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez, sadece kar ve fırtına nedeniyle kırılan dallar alınır. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Ağır kar yükü altında dalların kırılma riskine karşı kontrol edin. Hastalık/zararlı: Zararlılar uyku dönemindedir. Don riski: Genç fidanları şiddetli donlardan koruyun.

İlgili Bitkiler