Adi Şimşir – Buxus sempervirens
Çalı
Yavaş büyüyen, herdem yeşil, sık dokulu bir çalıdır; özellikle formal bahçelerde, çit ve topiary (şekilli budama) uygulamalarında kullanılır. En büyük tehdidi yapraklarını tamamen yiyebilen Şimşir Güvesi (Cydalima perspectalis) tırtılıdır.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Kış yağışları yeterliyse gerekmez, kurak giderse ayda bir derinlemesine sulayın (20-30 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. Ana budama için en iyi zaman ay sonu-Mart başıdır. İlaçlama: Kışlayan şimşir güvesi tırtılları veya kabuklu bitler için bitkinin iç kısımlarını kontrol edin. Gerekirse kışlık yağ (dormant oil) uygulayın. Kültürel Bakım: Bitki içindeki dökülmüş yaprakları temizleyerek hava sirkülasyonunu artırın. Hastalık/Zararlı: Bitki içinde ağ benzeri yapılarda kışlayan güve tırtıllarını arayın. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.
-
Sulama: Yağış yoksa ayda bir sulayın (20-30 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Ay sonu veya Mart başında, yeni büyüme başlamadan önce ana şekil verme ve çit budamasını yapın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Budama sonrası %1'lik Bordo bulamacı uygulaması mantari hastalıkları önleyebilir. Kültürel Bakım: Budama artıklarını ve döküntüleri temizleyin. Hastalık/Zararlı: Genel durum kontrolü yapın. Don Riski: Çok dayanıklıdır.
-
Sulama: Yeni sürgünler çıkarken toprağı nemli tutun, yağış yoksa 15 günde bir (20 L/m²). Gübre: Ay başında yavaş salınımlı dengeli NPK (örn. 10-10-10) gübresi veya kompost uygulayın (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Ana budama bu ayın başında bitirilmelidir. İlaçlama: Şimşir güvesi tırtılları için ay sonundan itibaren feromon tuzaklarla kelebek uçuşunu takip edin ve bitkiyi haftalık kontrol edin. Kültürel Bakım: Kök nemini korumak için malçlama yapın. Hastalık/Zararlı: Şimşir güvesi tırtılları, galeri güvesi ve psillid (yapışkan madde) için kontrol edin.
-
Sulama: Haftada bir veya 10 günde bir sulayın (30 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: **KRİTİK DÖNEM:** Şimşir güvesinin ilk nesli aktiftir. Tırtıl veya ağ belirtisi görür görmez Biyolojik insektisit (Bacillus thuringiensis - Bt) veya sistemik bir insektisit (örn. Acetamiprid) uygulayın (zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel Bakım: Sulama önemlidir, susuz kalan bitki zararlılara daha açık olur. Hastalık/Zararlı: Yaprakların içini yiyen tırtılları ve birbirine yapışmış yaprakları arayın.
-
Sulama: Haftada bir derinlemesine sulayın (30 L/m²). Gübre: Gerekirse ay başında bir kez yarı dozda dengeli sıvı gübre verilebilir. Budama: Formal çitleri ve topiaryleri düzgün tutmak için ay sonunda hafif bir kırpma yapılabilir. İlaçlama: Şimşir güvesi için kontrolleri ve gerekirse ilaçlamayı tekrarlayın. Kültürel Bakım: Bitkiyi düzenli olarak ıslatarak tozdan arındırın ve kırmızı örümcek riskini azaltın. Hastalık/Zararlı: Şimşir güvesi ve kırmızı örümcek için dikkatli olun.
-
Sulama: 7-10 günde bir derinlemesine sulayın (30-40 L/m²). Saksıdakiler daha sık sulanmalıdır. Gübre: Yok. Budama: Ay sonundan sonra budama yapmaktan kaçının. İlaçlama: **KRİTİK DÖNEM:** Şimşir güvesinin ikinci ve en zararlı nesli aktiftir. Kontrolleri sıklaştırın ve gerekirse tekrar ilaçlama yapın. Kültürel Bakım: Öğleden sonra gölgesi olan yerlerdeki bitkiler daha az stres yaşar. Hastalık/Zararlı: Bitkinin aniden sararması ve yaprak dökmesi güve zararına işarettir, iç kısımlarını kontrol edin.
-
Sulama: 7-10 günde bir sulamaya devam edin. Gübre: Yok. Budama: Budama yapmayın. İlaçlama: Şimşir güvesi kontrolüne devam edin. Kırmızı örümcek için yaprak altlarını kontrol edin. Kültürel Bakım: Bitkinin kışa güçlü girmesi için düzenli sulama önemlidir. Hastalık/Zararlı: Yaprak yanığı ve strese bağlı dökülmeleri gözlemleyin.
-
Sulama: Sulamayı 10-15 günde bire düşürün. Ay sonuna doğru yağmurlarla birlikte kesilebilir. Gübre: Yok. Budama: **Budama yapmayın.** Bu dönemde budama, don zararından etkilenecek taze sürgünleri teşvik eder. İlaçlama: Şimşir güvesinin kışlamaya geçecek son nesli bu ay aktif olabilir. **Son bir dikkatli kontrol yapın** ve gerekirse ilaçlayın. Kültürel Bakım: Bitki içindeki ve etrafındaki dökülmüş yaprakları temizlemeye başlayın. Hastalık/Zararlı: Kışa girecek güve tırtıllarını yok etmek için bu ayki kontrol çok önemlidir. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Şu an (20 Eylül) hava hala sıcak, 10-15 günde bir (30 L/m²) sulamaya devam edin. Yağmurlar başlayınca sıklığı azaltın. Gübre: Gübrelemeyi durdurun. Budama: Kesinlikle budama yapmayın. İlaçlama: Şimşir güvesinin son nesli için bu ay son kez bitkinin içlerini dikkatlice kontrol edin. Gerekirse son bir ilaçlama yapın. Kültürel Bakım: Dökülen yaprakları temizleyerek hastalıkların barınmasını önleyin. Hastalık/Zararlı: Bu ay yapılacak son güve kontrolü, gelecek ilkbahardaki zararı büyük ölçüde azaltacaktır. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez, sonbahar yağışları yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitki etrafında ve içinde son bir yaprak temizliği yapın. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol yapın. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitki dinlenme dönemine girmiştir. Hastalık/Zararlı: Kışlayan zararlılar için bitki içlerini son bir kez gözden geçirin. Don Riski: Çok dayanıklıdır.
-
Sulama: Gerekmez. Saksıdaki bitkiler toprak tamamen kurursa ayda bir hafifçe sulanabilir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Dinlenme dönemi devam eder. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır.
İlgili Bitkiler
Ada Bozlanı (Ptilostemon gnaphaloides)
Çalı
Ege adaları ve kıyılarına özgü, gümüşi-beyaz yapraklarıyla dikkat çeken, yastık formunda, herdemyeşil bir çalıdır. Yazın...
Adaçayı (Salvia spp.)
Çalı
Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa çok dayanıklı aromatik bir Akdeniz çalısıdır. Mutfak ve tıbbi amaç...
Adaçayı Yapraklı Laden (Cistus salviifolius)
Çalı
Akdeniz makiliklerinin tipik, alçak ve yayılıcı, herdem yeşil bir çalısıdır. Tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever;...
Adi Dağ Muşmulası (Cotoneaster integerrimus)
Çalı
Türkiye'nin de anavatanı olan, yaprak döken, çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve süzek, kireçli toprakları sever; ku...