Karasakız – Berberis crataegina

Çalı

Türkiye'ye özgü, dikenli ve yaprak döken bir çalıdır. Kuraklığa ve zorlu toprak koşullarına son derece dayanıklıdır; peyzajda çit bitkisi olarak ve yenilebilir meyveleri için kullanılır.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Gerekmez, kış yağışları yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Yok (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Gerekirse ay sonunda kışlık yağ ( dormant oil) uygulaması yaparak kabuklu bitleri ve afit yumurtalarını kontrol edebilirsiniz (zararlı görürseniz uygulayın). Kültürel Bakım: Yok. Hastalık/Zararlı: Kışlayan zararlılar için dalları kontrol edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Ay sonu, bitki uyanmadan önce gençleştirme ve şekil budaması için en ideal zamandır. Kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları çıkarın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Budama sonrası %1'lik Bordo bulamacı uygulaması mantari hastalıkları önleyebilir (hastalık görürseniz uygulayın). Kültürel Bakım: Budama artıklarını temizleyin. Sert çelikle çoğaltma yapılabilir. Hastalık/Zararlı: Genel durum kontrolü yapın. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Yağış yoksa ayda 1-2 kez (10 L/m²). Yeni dikimler daha sık sulanmalıdır. Gübre: Toprak yüzeyine yavaş salınımlı dengeli NPK (15-15-15) granül gübre (m²'ye 40-50 gr) veya yanmış ahır gübresi serpip toprağa karıştırın (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yeni sürgünlerde yaprak biti kontrolü yapın. Kültürel Bakım: Yabancı otları temizleyin, kök bölgesini çapalayın. Hastalık/Zararlı: Taze sürgünlerde yaprak biti (afit) görülürse müdahale edin.

  • Sulama: Yağışsız dönemlerde 15 günde bir (15 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Çiçeklenme sonrası (genellikle bu ay) hafif bir şekil budaması yapılabilir. Meyve tutumunu engellememek için derin budamadan kaçının. İlaçlama: Pas hastalığı (yapraklarda turuncu lekeler) belirtileri varsa bakırlı bir fungusit kullanın (hastalık görürseniz uygulayın). Kültürel Bakım: Çapalama yapın. Hastalık/Zararlı: Pas ve külleme hastalığına karşı yaprakları gözlemleyin.

  • Sulama: Yağışsız dönemlerde 15 günde bir (15 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Sadece estetiği bozan dalları kesin. İlaçlama: Yaprak biti ve pas hastalığı kontrolüne devam edin. Kültürel Bakım: Meyveler oluşmaya başlar. Hastalık/Zararlı: Yaprak lekesi hastalıklarına karşı dikkatli olun.

  • Sulama: Kurak dönemlerde 15 günde bir derinlemesine sulayın (20 L/m²). Gübre: Yok, sıcakta gübreleme yapmayın. Budama: Gerekmez, sadece kırık dalları alın. İlaçlama: Sıcak ve kuru havalarda kırmızı örümcek için yaprak altlarını kontrol edin. Kültürel Bakım: Kök bölgesine malç (ağaç kabuğu vb.) sermek su kaybını azaltır. Hastalık/Zararlı: Kırmızı örümcek (yapraklarda sararma ve ağ) belirtisi varsa müdahale edin.

  • Sulama: Kuraklık devam ederse 15-20 günde bir derinlemesine sulayın (20 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve külleme kontrolüne devam edin. Kültürel Bakım: Meyvelerin gelişimini gözlemleyin. Hastalık/Zararlı: Aşırı sıcak stresi yaprak dökülmesine neden olabilir.

  • Sulama: Sulama sıklığını ayda bire düşürün (15-20 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Sıcaklıkların düşmesiyle zararlı aktivitesi azalır, kontrol yeterlidir. Kültürel Bakım: Yabancı ot temizliğine devam edin. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol yapın.

  • Sulama: Havalar serinleyip yağışlar başladıkça sulamayı kesin. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Meyveler olgunlaşır (siyaha döner), hasat edilebilir. Yapraklar renk değiştirmeye başlar. Hastalık/Zararlı: Meyvelerde çürüme olup olmadığını kontrol edin. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Yaprak dökümü tamamlandıktan sonra bitki çevresindeki dökülmüş yaprakları toplayarak hastalıkların kışlamasını önleyin. Hastalık/Zararlı: Çevredeki bitki artıklarını temizleyin. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitki tam dinlenme dönemindedir, rahatsız etmeyin. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Kış dinlenmesi devam eder. Bir sonraki yılın budama ve gübreleme planını yapın. Hastalık/Zararlı: Dallar üzerinde kabuklu bit olup olmadığını kontrol edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.