Melek Ağacı – Aralia elata

Ağaççık

Güneşli veya yarı gölge alanları ve iyi drene edilmiş toprakları sever. Peyzajda soliter olarak kullanılır ve dikenli gövdesi, büyük, bileşik yapraklarıyla tropikal bir görünüm sunar. Yayılımcı kök sürgünleri kontrol altında tutulmalıdır.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Genellikle gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Uyku döneminde kuru, hastalıklı dalları ve zayıf sürgünleri temizleyin ("kararsızsanız bekleyin"). İlaçlama: Kışlık yağ (mineral yağ) ile kabuklu bitlere karşı önlem alınabilir ("emin değilseniz danışın"). Kültürel Bakım: Kök bölgesini malç ile örtün. Hastalık/Zararlı: Gövde kontrolü yapın. Don Riski: Genç fidanların kök boğazını koruyun.

  • Sulama: Genellikle gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ay sonuna doğru şekil ve gençleştirme budaması için en iyi zamandır. İstenmeyen kök sürgünlerini temizleyin ("kararsızsanız bekleyin"). İlaçlama: Gerekirse kışlık yağ uygulamasını tekrarlayın. Kültürel Bakım: Kök sürgünlerini kontrol edin. Hastalık/Zararlı: Gövde kontrolüne devam edin. Don Riski: Şiddetli donlarda genç bitkileri koruyun.

  • Sulama: Toprak kurumaya başlarsa 5-10 L/hafta. Gübre: Dengeli NPK (örn. 15-15-15) topraktan verilebilir (bitki başına 50-100 gr, "fazla vermeyin, emin değilseniz danışın"). Budama: Budama için son zamanlar. İlaçlama: Gerekmez ("zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın"). Kültürel Bakım: Toprağı havalandırmak için hafifçe çapalayın. Hastalık/Zararlı: Yeni sürgünleri yaprak bitlerine karşı kontrol edin. Don Riski: Geç donlara karşı taze sürgünleri koruyun.

  • Sulama: 10-15 L/hafta (yağmura göre ayarlayın). Gübre: Mart ayında uygulanmadıysa şimdi uygulayın. Budama: Sadece estetiği bozan dalları alın. İlaçlama: Yaprak biti (aphid) görülürse, uygun bir insektisit (örn. pyrethrin) kullanın ("doz için etiketi okuyun, emin değilseniz danışın"). Kültürel Bakım: Yabani otları ve kök sürgünlerini temizleyin. Hastalık/Zararlı: Yaprak lekesi hastalıklarına karşı gözlem yapın.

  • Sulama: 15-20 L/hafta. Gübre: Gerekirse Azot (N) ağırlıklı yaprak gübresi uygulanabilir ("fazla vermeyin, emin değilseniz danışın"). Budama: Gerekmez. İlaçlama: Örümcek akarı (spider mite) kontrolü yapın, sıcak ve kuru havalarda risk artar. Gerekirse akarisit uygulayın. Kültürel Bakım: Yayılımcı kök sürgünlerini düzenli temizleyin. Hastalık/Zararlı: Yaprakları zararlılara karşı düzenli kontrol edin.

  • Sulama: 20-25 L/hafta, su ihtiyacı artar. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Zararlılara karşı gözlem devam etmeli. Kültürel Bakım: Toprak nemini korumak için malçlama yapın. Hastalık/Zararlı: Kırmızı örümcek ve yaprak bitlerine dikkat.

  • Sulama: 25-30 L/hafta, sabah erken veya akşam sulayın. Gübre: Gerekmez, aşırı sıcakta gübreleme strese sokabilir. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Özellikle sıcak bölgelerde kırmızı örümcek için dikkatli olun. Kültürel Bakım: Kök sürgünlerini temizlemeye devam edin. Hastalık/Zararlı: Yapraklarda sararma sulama stresinin işareti olabilir.

  • Sulama: 25-30 L/hafta. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez ("zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın"). Kültürel Bakım: Yabani ot temizliği ve kök sürgün kontrolü. Hastalık/Zararlı: Mantari hastalıklara karşı (özellikle nemli bölgelerde) gözlem yapın.

  • Sulama: 20-25 L/hafta'dan başlayarak ay sonuna doğru azaltın. Gübre: Potasyum (K) ağırlıklı sonbahar gübresi (örn. 5-10-15) bitkiyi kışa hazırlamak için verilebilir ("fazla vermeyin, emin değilseniz danışın"). Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Çoğaltma için kök çelikleri alınabilir. Hastalık/Zararlı: Sonbahar yağmurlarıyla yaprak lekesi hastalıkları görülebilir.

  • Sulama: 10-15 L/hafta, giderek azaltın. Gübre: Eylül'de uygulanmadıysa şimdi uygulanabilir. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Dökülen yaprakları toplayarak hastalık riskini azaltın. Hastalık/Zararlı: Dökülen yaprakları kontrol edin. Don Riski: Erken don riski olan bölgelerde hazırlıklı olun.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar genellikle yeterlidir. Gübre: Gerekmez. Budama: Yapraklar tamamen döküldükten sonra kuru ve zayıf dalları temizleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Kök çevresine malç ekleyerek kış koruması sağlayın. Hastalık/Zararlı: Gövdeyi kontrol edin. Don Riski: Kök boğazını koruyun.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Kuru, hastalıklı veya çatallanmış dalları budayın ("kararsızsanız bekleyin"). İlaçlama: Bakırlı bir fungisit ile kış ilaçlaması yapılabilir ("hastalık geçmişi varsa, emin değilseniz danışın"). Kültürel Bakım: Kar birikirse dalların kırılmaması için silkeleyin. Hastalık/Zararlı: Genel gövde kontrolü. Don Riski: Genç bitkiler için koruma devam etmeli.